Select Page

यज्ञोपवीताभिमन्त्रणम्

सङ्कल्प:

आचम्य प्राणानायम्य देशकालौ सङ्कीर्त्य श्रीपरमेश्वरप्रीत्यर्थं श्रौतस्मार्तकर्मानुष्ठानसिद्ध्यर्थं यज्ञोपवीतसंस्कारमहं करिष्ये।।

यज्ञोपवीतत्रिगुणीकरणम्

यज्ञोपवीतं पलाशपर्णे निधाय॥
गायत्र्या विश्वामित्रः सविता गायत्री
यज्ञोपवीतत्रिगुणीकरणे विनियोगः।।
ॐ भूर्भुव॒: स्व॑:।
ॐ तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो᳚ दे॒वस्य॑ धीमहि।
धियो॒योन॑: प्रचो॒दया᳚त्।।

यज्ञोपवीतप्रक्षालनम्

आपोहिष्ठेतितृचस्य अम्बरीषः सिन्धुद्वीपऋषिः
आपोदेवता गायत्रीच्छन्दः मार्जने विनियोगः।।
ॐ आपो॒हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन।
म॒हे रणा᳚य॒ चक्ष॑से।।
यो व॑: शि॒वत॑मो॒रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ हन॑:।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒तर॑:।।
तस्मा॒ अर᳚ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया᳚य॒ जिन्व॑थ।
आपो᳚ ज॒नय॑था च नः।।

यज्ञोपवीतनवगुणीकरणम्

गायत्र्या विश्वामित्र: सविता गायत्री यज्ञोपवीतनवगुणीकरणे विनियोगः।।
ॐ भूर्भुव॒: स्व॑:।
ॐ तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो᳚ दे॒वस्य॑ धीमहि।
धियो॒योन॑: प्रचो॒दया᳚त्।।

ब्रह्मविष्णुरुद्रप्रणामः

ब्रह्मजज्ञानं गौतमो वामदेवो ब्रह्मा त्रिष्टुप्
यज्ञोपवीत ब्रह्मप्रणामे विनियोगः॥

ॐ ब्रह्म॑जज्ञा॒नं प्र॑थ॒मं पु॒रस्ता॒द्विसी᳚म॒त: सु॒रुचो᳚ वे॒न आ᳚वः।
स बु॒ध्न्या᳚ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विव॑:।।

इदं विष्णुः काण्वो मेधातिथिर्विष्णुर्गायत्री
यज्ञोपवीतविष्णुप्रणामे विनियोगः।।

ॐ इ॒दं विष्णु॒र्वि च॑क्रमे त्रे॒धा नि द॑धे प॒दम् ।
समू᳚ळ्हमस्य पांसु॒रे ॥

त्र्यंबकं वसिष्ठो रुद्रोऽनुष्टुप्‌
यज्ञोपवीतरुद्रप्रणामे विनियोगः।।

ॐ त्र्य᳚म्बकं यजामहे सु॒गन्धिं᳚ पुष्टि॒वर्ध॑नम्।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑नान्मृ॒त्योर्मु॑क्षीय॒ मामृता᳚त्।।

यज्ञोपवीतमार्जनम्

ॐ आपो॒हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन।
म॒हे रणा᳚य॒ चक्ष॑से।।
यो व॑: शि॒वत॑मो॒रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ हन॑:।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒तर॑:।।
तस्मा॒ अर᳚ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया᳚य॒ जिन्व॑थ।
आपो᳚ ज॒नय॑था च नः।।

हिर॑ण्यवर्णा॒: शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्र॑: ।
अ॒ग्निं या गर्भं॑ दधि॒रे विरू॑पा॒स्तान॒ आप॒श्शꣳ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥

यासा॒ꣳ॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्यं॒ जना॑नाम् ।  
म॒धु॒श्चुत॒श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शꣳ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥

यासां᳚ दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षं या अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वीं पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शꣳ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥

शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यतापश्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वचं॑ मे ।
सर्वाꣳ॑ अ॒ग्नीꣳ र॑प्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥  

पव॑मान॒स्सुव॒र्जन॑:  ।
प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः ।
यः पोता॒ स पु॑नातु मा ।
पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः ।
पु॒नन्तु॒ मन॑वो धि॒या ।
पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ ।
जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् ।
प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा ।
शु॒क्रेण॑ देव॒दीद्य॑त् ।
अग्ने॒ क्रत्वा॒ क्रतू॒ꣳ॒ रनु॑ । 
यत्ते॑ प॒वित्र॑म॒र्चिषि॑ ।
अग्ने॒ वित॑तमन्त॒रा ।
ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे ।
उ॒भाभ्यां᳚ देवसवितः ।
प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च ।
इ॒दं ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् ।
यस्यै॑ ब॒ह्वीस्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठा: ।
तया॒ मद॑न्तः सध॒माद्ये॑षु ।
व॒यꣳ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ।
वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु ।
वात॑: प्रा॒णेने॑षि॒रो म॑यो॒ भूः ।
द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः ।
ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् ।
बृ॒हद्भि॑: सवित॒स्तृभि॑: ।
वर्षि॑ष्ठैर्देव॒मन्म॑भिः ।
अग्ने॒ दक्षै᳚: पुनाहि मा ।
येन॑ दे॒वा अपु॑नत ।
येनापो॑ दि॒व्यङ्कश॑: ।
तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ।
इ॒दं ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
यः पा॑वमा॒नीर॒ध्येति॑ ।
ऋषि॑भि॒स्सम्भृ॑त॒ꣳ॒ रसम्᳚ ।
सर्व॒ꣳ॒ स पू॒तम॑श्नाति । 
स्व॒दि॒तं मा॑त॒रिश्व॑ना ।
पा॒व॒मानीर्यो अ॒ध्येति॑ ।
ऋषि॑भि॒स्सम्भृ॑त॒ꣳ॒ रसम्᳚ ।
तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे ।
क्षी॒रꣳ स॒र्पिर्मधू॑द॒कम् ।
पा॒व॒मा॒नीस्स्व॒स्त्यय॑नीः ।
सु॒दुघा॒हि पय॑स्वतीः ।
ऋषि॑भि॒स्सम्भृ॑तो॒ रस॑: ।
ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒मृतꣳ॑ हि॒तम् । 
पा॒व॒मा॒नीर्दि॑शन्तु नः ।
इ॒मं लो॒कमथो॑ अ॒मुम् ।
कामा॒न्थ्सम॑र्धयन्तु नः ।
दे॒वीर्दे॒वैः स॒माभृ॑ताः ।
पा॒व॒मा॒नीस्स्व॒स्त्यय॑नीः ।
सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुत॑: ।
ऋषि॑भि॒स्सम्भृ॑तो॒ रस॑:।
ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒मृतꣳ॑ हि॒तम् ।
येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण ।
आ॒त्मानं॑ पु॒नते॒ सदा᳚ ।
तेन॑ स॒हस्र॑धारेण ।
पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नन्तु मा ।
प्रा॒जा॒प॒त्यं प॒वित्रम्᳚ ।
श॒तोद्या॑मꣳ हिर॒ण्मयम्᳚ ।
तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् ।
पू॒तं ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
इन्द्र॑स्सुनी॒ती स॒हमा॑ पुनातु ।
सोम॑स्स्व॒स्त्या वरु॑णस्स॒मीच्या᳚ ।
य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभि॑: पुनातु मा ।
जा॒तवे॑दा मो॒र्जय॑न्त्या पुनातु ।

यज्ञोपवीते देवतान्यास:

ॐ भूर॒ग्निं च॑ पृथि॒वीं च॒ मां च॑।
त्रीꣳश्च॑ लो॒कान्त्सं॑वत्स॒रं च॑।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु।
तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वासी॑द।।

ॐ भुवो॑ वा॒युं चा॒न्तरि॑क्षं च॒ मां च॑।
त्रीꣳश्च॑ लो॒कान्त्सं॑वत्स॒रं च॑।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु।
तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वासी॑द।।

ॐ स्व॑रादि॒त्यं च॒ दिवं॑ च॒ मां च॑।
त्रीꣳश्च॑ लो॒कान्त्सं॑वत्स॒रं च॑।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु।
तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वासी॑द।।

ॐ भूर्भुव॒: सुव॑श्च॒न्द्रम॑सं च॒ दिश॑श्च॒ मां च॑।
त्रीꣳश्च॑ लो॒कान्त्सं॑वत्स॒रं च॑।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु।
तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वासी॑द।।

ॐकारं प्रथमतन्तौ न्यसामि।।
अग्निं द्वितीयतन्तौ न्यसामि।।
नागांस्तृतीयतन्तौ न्यसामि।।
सोमं चतुर्थतन्तौ न्यसामि।
पितॄन्पञ्चमतन्तौ न्यसामि।।
प्रजापतिं षष्ठतन्तौ न्यसामि।।
वायुं सप्तमतन्तौ न्यसामि॥
सूर्यमष्टमतन्तौ न्यसामि।।
विश्वान्देवान्नवमतन्तौ न्यसामि।।

ऋग्वेदं प्रथमदोरके न्यसामि।।
यजुर्वेदं द्वितीयदोरके न्यसामि।।
सामवेदं तृतीयदोरके न्यसामि।।
अथर्ववेदं ग्रन्थौ न्यसामि।।

गायत्री जपः

प्रतियज्ञोपवीतं दश गायत्रीमन्त्रं जपेत्।।

यज्ञोपवीतसूर्यदर्शनम्

ॐ उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ ज्योति॒ष्पश्य᳚न्त॒ उत्त॑रम्।
दे॒वं दे᳚व॒त्रा सूर्य॒मग᳚न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्।।

उ॒द्यन्न॒द्य मि॑त्रमह आ॒रोह॒न्नुत्त॑रां॒ दिव᳚म्।
हृ॒द्रो॒गं मम॑ सूर्य हरि॒माणं᳚ च नाशय।।

शुके᳚षु मे हरि॒माणं᳚ रोप॒णाका᳚सु दध्मसि।
अथो᳚ हारिद्र॒वेषु॑ मे हरि॒माणं॒ नि द॑ध्मसि।।

उद॑गाद॒यमा᳚दि॒त्यो विश्वे᳚न॒ सह॑सा स॒ह।
द्वि॒षन्तं॒ मह्यं᳚ र॒न्धय॒न्मो अ॒हं द्वि॑ष॒ते र॑धम्।।

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚श्विऽनो᳚र्बा॒हुभ्यां᳚ पू॒ष्णो
हस्ता᳚भ्याम॒ग्नेस्तेज॑सा॒ सूर्यस्य॑
वर्च॒सेन्द्र॑स्येन्द्रि॒येणा॒भिषि॑ञ्चामि।।

ॐ तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो᳚ दे॒वस्य॑ धीमहि।
धियो॒योन॑: प्रचो॒दया᳚त्।।

इति त्रिस्ताडयेत्।।

यज्ञोपवीतधारणम्

यज्ञोपवीतमितिमन्त्रस्य परब्रह्मपरमात्मा त्रिष्टुप्
श्रौतस्मातकर्मानुष्ठानसिद्ध्यर्थं यज्ञोपवीतधारणे विनियोगः।।

यज्ञोपवीतं परमं पवित्रं प्रजापतेर्यत्सहजं पुरस्तात्।
आयुष्यमग्र्यं प्रतिमुञ्च शुभ्रं यज्ञोपवीतं बलमस्तु तेजः।।
प्रथमं दक्षिणबाहुमुद्धृत्य पश्चात्कण्ठे धारयेत्।।
आचम्य॥

जीर्णोपवीतविसर्जनम्

स॒मु॒द्रं ग॑च्छ॒ स्वाहा᳚।
इति मन्त्रेण जीर्णोपवीतं जले विसर्जयेत्।।

कर्मनिवेदनम्

अनेन नूतन यज्ञोपवीतधारणविधानेन श्रीपरमेश्वरः प्रीयताम्।

 

महामंत्र

श्री भक्तकार्यकल्पद्रुम गुरुसार्वभौम श्रीमद्राजाधिराज योगिमहाराज त्रिभुवनानंद अद्वैत अभेद निरंजन निर्गुण निरालंब परिपूर्ण सदोदित सकलमतसस्थापित श्री सद्गुरु माणिकप्रभु महाराज की जय!

 

CONTACT US

Shri Manik Prabhu Samsthan,
Maniknagar,
Dist. Bidar,
Karnataka - 585353  (India)

E-mail: maniknagar@gmail.com 

Admin:  9448469913, 9448128389
Office: 9535119497,  9036656829
Seva Booking: 9008894889
Accommodation: 9902453075, 9731089499